Belbin teamrol van een planner

Planningsvaardigheden van project- en resourcemanagers
Belbin teamrol van een planner

Plannen is samenwerken. Er zijn meerdere partijen in projecten die belangrijke input hebben op de totstandkoming van een planning. De klant geeft aan op welke momenten hij de projectresultaten nodig heeft. De materiedeskundigen geven aan hoeveel tijd benodigd is om de projectresultaten te realiseren. De projectmanager structureert het project, zodat de projectresultaten op een ordelijke en zo efficient mogelijke manier worden gerealiseerd. En de resourcemanager draagt zorg voor de allocatie van de juiste medewerkers op de projecten en anticipeert op de toekomstige vraag versus het aanbod.

Om tot een goede project planning te komen is samenwerken dus van belang. De wijze waarop je samenwerkt kan van persoon tot persoon behoorlijk verschillen. Belbin ontwikkelde een model van 9 teamrollen, waarmee je de favoriete samenwerkingsstijl van mensen kunt typeren. In deze blog gaan we kijken welke van deze teamrollen het beste aansluiten bij de planningsvaardigheden waarover project- en resourcemanagers moeten beschikken. Op die manier ontstaat een 'ideaal' profiel voor deze functies.

We lichten eerst de teamrollen van Belbin toe met een korte beschrijving. Wij beperken ons hierbij tot 8 teamrollen. De teamrol van Specialist laten we voor het doel van deze blog buiten beschouwing. We beschrijven de rollen hieronder in de hij-vorm, maar hier kan ook 'zij' worden gelezen.


De Belbin teamrollen

Een teamrol zegt veel over de stijl van samenwerken van een persoon en komt voort uit de persoonlijkheid van het individu. In de praktijk hebben we allemaal 2 à 3 teamrollen die ons goed passen, terwijl een aantal ons echt niet liggen of zelfs ronduit tegen onze natuur ingaan. Een handige manier om de teamrollen te begrijpen is door ze in 4 categorieën in te delen:

  •  Doen: Bedrijfsman en Brononderzoeker
  •  Denken: Plant en Monitor
  •  Willen: Vormer en Voorzitter
  •  Voelen: Zorgdrager en Groepswerker

Bedrijfsman

De Bedrijfsman is de typische organisator. Hij gaat gestructureerd te werk en heeft gevoel voor wat realistisch is en wat niet. Hij zet plannen makkelijk om in uitvoerbare taken, houdt van duidelijke afspraken en is een harde werker. Hij kan echter te snel overgaan op doen en heeft de neiging zich te verzetten bij vernieuwingen als het nut niet meteen duidelijk is.

Brononderzoeker

De Brononderzoeker is een typische netwerker. Hij is enthousiast, ruimdenkend en altijd bezig met nieuwe ideeën, wat hem zeer geschikt maakt als brainstormer. Hij is communicatief sterk en goed in het leggen en onderhouden van relaties. Hij kan echter snel afgeleid zijn en verveeld raken. Hierdoor wordt hij nonchalant en neigt hij niks af te maken.

Plant

De Plant is de creatieve denker. Hij is introvert, origineel en zoekt altijd ruimte om te fantaseren, waardoor hij met verrassende oplossingen komt. Hij houdt van intellectuele uitdaging, rust en creativiteit en kan daardoor moeilijke problemen oplossen. Hij gaat solistisch en niet altijd even praktisch te werk, waardoor hij soms aansluiting mist met de rest. Hij heeft de neiging om te blijven denken en niet over te gaan tot doen.

Monitor

De Monitor is de analyticus. Hij is bedachtzaam, analyseert graag en zoekt de logische redenering in vraagstukken. Hierdoor weet hij zaken goed te doorgronden en komt hij bijna altijd tot een juist oordeel. Hij gedijt goed bij inzicht en overzicht en zal nooit overhaast een beslissing nemen. Zijn valkuil is dat hij te lang blijft doorredeneren en te koel overkomt.

Vormer

De Vormer is de ondernemer. Hij is gedreven en heeft een sterke drang om te presteren. Hij zoekt de uitdaging en weet mensen te motiveren, wat hem erg geschikt maakt om voor resultaten te zorgen. Hij houdt van spanning en competitie, waardoor hij gemakkelijk conflicten aan gaat. Daarentegen is hij vrij onverdraagzaam en ongedurig ten aanzien van mensen zonder ambitie, waardoor hij de neiging heeft om over mensen heen te walsen.

Voorzitter

De Voorzitter is de coördinator. Hij is rustig, ruimdenkend en geeft aan voor iedereen wat de procedure is. Hij is gericht op de gezamenlijke aanpak bij vraagstukken en is doelgericht. Hij heeft een neus voor het talent van anderen en zet ze graag aan het werk. Dat kan hem wat licht manipulatief maken in het bereiken van het doel en hij heeft de neiging te veel en te makkelijk te delegeren.

Zorgdrager

De Zorgdrager is de perfectionist. Hij heeft de gave om voortdurend aan te voelen waar de risico's liggen. Hij is gericht op de details en levert op tijd op. Hij checkt voortdurend en nauwkeurig de status, wat hem bij uitstek geschikt maakt om de kwaliteit te bewaken. Hij kan snel overbezorgd raken en heeft moeite met delegeren, waardoor hij gespannen kan overkomen.

Groepswerker

De Groepswerker is de teamplayer. Hij is sociaal, behulpzaam en sterk gericht op het creëren van een goede sfeer en het gevoel van saamhorigheid. Doordat hij gericht is op harmonie vormt hij de smeerolie van het team. Hij heeft moeite met conflicten, die hij liever uit de weg gaat en kan daardoor in kritieke momenten moeilijk een beslissing nemen.


Teamrollen voor project- en resourcemanager

Voordat we gaan inzoomen op welke teamrollen het beste aansluiten bij planningsvaardigheden, zoomen we eerst in op de teamrollen die het beste passen bij de project- en resourcemanager. De portfolio van deze functionarissen is veel breder dan alleen de planning verzorgen. Een aantal teamrollen valt al heel snel af. Zowel de Plant als de Groepswerker zijn heel geschikt in uitvoerende rollen en minder voor de coördinatie van projecten en resources. De Zorgdrager heeft onvoldoende vaardigheden om soepel met anderen samen te werken en te communiceren.

Als we kijken naar de vierdeling van Doen, Denken, Willen en Voelen, dan zijn de project- en resourcemanager typische doeners, aangevuld met een stukje denken voor het nodige analytische vermogen. De rollen van Bedrijfsman, Brononderzoeker en Monitor liggen het meeste voor de hand.

Belbin teamrollen voor project- en resourcemanager
Figuur 1: Belbin teamrollen voor project- en resourcemanager

En de Voorzitter en Vormer dan? Dat zijn toch ook goede sturende rollen? De Voorzitter beschouwen we als een typische managementrol. Heel geschikt voor het managen van een afdeling, maar in minder mate van projecten. Hiervoor delegeert hij te veel. Project- en resourcemanagers zijn veel meer 'hands-on'. De Vormer gaat te ongestructureerd te werk en is sterk gericht op zijn eigen belang, wat niet goed past bij deze functies.


Teamrollen versus planningsvaardigheden

Om vast te stellen welke Belbin teamrollen het beste aansluiten bij planningsvaardigheden, dienen we een vertaalslag te maken van de Belbin teamrollen naar het profiel van een planner. Voor deze exercitie kiezen we de volgende gedragseigenschappen waarover een planner dient te beschikken:

  •  Nauwkeurig
  •  Stressbestendig
  •  Communicatief
  •  Creatief
  •  Sensitief

Een planner is goed georganiseerd en heeft aandacht voor detail. Hij is een evenwichtige en stabiele persoonlijkheid die tegen een stootje kan, wat hem stressbestendig maakt. Omdat hij de spin in het web is tussen vraag en aanbod, moet hij over goede vaardigheden beschikken om te communiceren en te onderhandelen. Daarnaast is hij creatief om telkens weer die dynamische puzzel van project en resource planning rond te maken. Tot slot is hij sensitief voor ontwikkelingen in zijn omgeving, waardoor hij in staat is om te anticiperen.

Als we de Belbin teamrollen afzetten tegenover deze gedragseigenschappen, dan kunnen we zien hoe ze op de verschillende eigenschappen scoren.

Teamrollen versus planningsvaardigheden
Figuur 2: Teamrollen versus planningsvaardigheden

Uit de scores kunnen we direct opmaken dat er niet één teamrol is die voor de volle 100% voldoet aan alle gewenste gedragseigenschappen van een planner. Dat is ook logisch, want het geschetste profiel van de planner is typisch het gezochte schaap met de 5 poten. Nu kunnen de meeste mensen ook meerdere teamrollen vervullen, dus zodoende kunnen we alsnog tegemoet komen aan het gewenste profiel.


Conclusie

De projectmanager lijkt één op één te passen met de teamrol Bedrijfsman, alleen missen we daar een beetje creativiteit die je nodig hebt om complexe planningsvraagstukken op te lossen. Dat zou dus goed aangevuld kunnen worden als de teamrol van Brononderzoeker ook door de persoon in kwestie wordt ingevuld.

Alhoewel de teamrol van Bedrijfsman ook bij de resourcemanager past, is deze rol niet per se noodzakelijk voor dit profiel. Met een combinatie van de teamrollen Brononderzoeker en Monitor, dek je namelijk ook alle planningsvaardigheden goed af. Deze twee rollen combineren sterke communicatieve vaardigheden met een sterk analytisch vermogen, die het profiel van resourcemanager als spin in het web van de organisatie goed ondersteunt. Deze persoon moet immers makkelijk met mensen kunnen communiceren en tegelijk de resource planning goed op orde hebben.

De Belbin teamrollen kunnen goed helpen om te kijken of de persoonlijkheid en talenten van sollicitanten aansluiten bij openstaande vacatures. In deze blog hebben we de essentiële teamrollen voor project- en resourcemanagers bepaald, waarmee je een goed vertrekpunt hebt voor het overwegen van kandidaten voor deze functies.

Vragen of opmerkingen naar aanleiding van dit artikel? Neem contact op met Timewax.


Founder
Mark de Jong
Mark is directeur Sales & Marketing bij Timewax. Hij heeft een achtergrond als project- en resourcemanager bij o.a. PricewaterhouseCoopers Management Consultants met expertise op het gebied van Professional Service Automation (PSA).
Optin Architect